İlim Rehberi

İlim & Bilgi Rehberiniz

Kur'an-ı Kerim'de Sure Başlangıçlarındaki Mucizelik

Kur'an-ı Kerim'de Sure Başlangıçlarındaki Mucizelik

Karşımızdaki bir kişiyi etkileyici bir konuşma yaparken  söze başlarken dinleyicinin durumunu ve seviyesini dikkate almak oldukça önemlidir. Bu nedenle bir sözün giriş kısmı, dinleyicinin durumu ve seviyesine uygun olması bakımından önemlidir. Bu sebeple konuşmacılar dinleyicinin ilgisini ve dikkatini çekebilmek için konuşmaya latif, güzel ve ilginç bir üslupla başlarlar. Sureler de; hamd, yemin, nida/çağrı edatı, hecâ harfleri gibi üsluplarla başlamıştır. Bu üslup, ifade, şekil ve mana bakımından muhatabın ilgisini çekecek ve onu âdeta dinlemeye zorlayacak niteliktedir. Nebe’ suresinin hayret uyandıran bir soruyla başlaması buna güzel bir örnektir:
عَمَّ يَتَسَٓاءَلُونَۚ عَنِ النَّبَأِ الْعَظ۪يمِۙ

Birbirlerine neyi soruyorlar? O büyük haberi mi?” Nebe 1,2

Kur’an’ı bir bütün olararak düşündüğümüzde muhatabının dikkatini çekme ve hayret uyandırma özelliği girişteki Fatiha suresinde de kendini açıkça göstermektedir. Uzayın küçük bir noktasında kabiliyet ve imkânları sınırlı olarak yaşayan insana, âlemler ve bütün övgülerin onun sahibine ait olduğuyla söze başlanmıştır. Dikkatler, bir anda dar maddi âlemden geniş manevi âleme çekilmiştir. Devamında, Allah’ın merhametinden, hesap gününden, kulluktan ve insanın maddi manevi desteğe muhtaç olmasından bahsedilmiştir. İnsanın kâinattaki ve inanç sistemindeki konumu belirlenmiş, yaşarken yaptığı tercihler paralelinde sonsuz hayatında karşılık göreceği bildirilmiştir. Ele alınan bütün bu konular, putlara tapan, dünya hayatından başka hayatı kabul etmeyenlerin düşünce ve inancını alt-üst eden ifadelerdir.

Kur’an’daki bazı sureler de Allah’ı övücü ve yüceltici (hamd, tesbih, tebarake) kelimelerle başlamıştır. Surelerin yaklaşık dörtte biri, hurûf-ı mukattaa ile başlamıştır. Bazılarında söz insanlara, Müslümanlara ve Peygamberimize nida ile açılmıştır. Diğer bazı surelerin başında ise haber, yemin, emir, soru ve dilek cümleleri kullanılmıştır. Sure başlangıçları, muhatabın dikkatini çekerek onu surenin muhtevasına yönlendirmektedir. Böylece, ayetlerin maksadının anlaşılmasını daha da kolaylaştırmaktadır.