Kader ve Toplumsal Yasalar

Kader ve Toplumsal Yasalar

Allah (c.c.), toplumsal olaylar arasında var olan sebep-sonuç ilişkisini gösteren yasalar koymuştur. Allah'ın koyduğu bu yasalara toplumsal yasalar denir. Toplumsal yasalar toplumun düzenini sağlar. Bu yasalara aykırı hareket edildiğinde toplumda huzur ve güven ortamı zedelenir. Örneğin gelir dağılımının adil olduğu toplumlarda yoksulluk azalır, adaletin olmadığı toplumlarda barış bozulur. Eşitlik ve adalet yoksa toplumda bunalım ve kargaşa ortaya çıkar.

Dünya üzerinde gerçekleşen pek çok toplumsal hadiseler aslında toplumsal yasaların ve düzenin bozulması neticesinde meydana gelirler. Kuraklık sonucu açlık ve susuzluk yaşayan insanların, yaşanabilir yerlere göç etmeleri ve tarımsal üretimin azalıp sanayileşmenin artmasıyla köyden kente
göçün hızlanması toplumsal yasalara örnek verilebilir.

Kur’an-ı Kerim’de insanlar gibi toplumların da bir ömrü olduğunu belirten toplumsal yasalardan bahsedilir. Örneğin bir ayette bu husus şöyle ifade edilir: “Her
toplumun (belirli) bir eceli vardır. Ecelleri geldiğinde onu ne bir an erteleyebilirler ve ne de bir an öne alabilirler.”
1
Toplumsal yasalar Kur’an-ı Kerim’de “sünnetullah” kavramıyla dile getirilir. Sünnetullah, Allah’ın (c.c.) evrene koymuş olduğu yasalardır. Bir ayette bu durum
şöyle ifade edilir:
“…Sen Allah’ın yasasında (sünnetullahta) hiçbir değişiklik bulamazsın. Sen Allah’ın yasasında asla bir sapma da göremezsin.”2 Kur’an-ı
Kerim, toplumsal yasaların işleyişi hakkında düşünmeyi ve buna göre davranmayı öğütler:
“Onlar yeryüzünde gezip kendilerinden öncekilerin sonunun nasıl
olduğuna bakmazlar mı?...”
3
Toplumsal bozulma ve çöküntü, toplumun tümünü etkiler. Yüce Allah’ın (c.c.) belirlediği değişmez toplumsal yasaları (sünnetullah) dikkate almayan toplumların çöküşü kaçınılmaz olmuştur. Kur’an’da anlatılan peygamber kıssalarına bakıldığında peygamberlerin uyarılarına aldı-rış etmeyen toplumların ağır bedel ödedikleri görülür.
Toplumsal yasaları bilmek, insanların çevresiyle uyum içerisinde yaşamalarını sağlar. İnsanların birbirlerinin hak  ve hukuklarına özen göstermelerini ve zarar verici davranışlardan kaçınmalarını gerektirir. Yapılan haksızlığın sadece haksızlık yapanı değil, bütün toplumu etkileyeceği konusunda Kur’an’da şöyle buyrulur:
“(Öyle) Bir fitneden sakının ki aranızdan yalnız haksızlık edenlere erişmekle kalmaz (hepinize erişir)...”4 Bu bakımdan adalet, sağlık ve güvenlik konularında toplumsal bilincin oluşması, toplumun huzuruna katkı sağlar. Bizler de toplumsal yasalar gereği, başkalarına iyilikte bulunmalı ve yararlı birey olmaya çalışmalıyız.

1 A’râf suresi, 34. ayet.
2 Fâtır suresi, 43. ayet.
3 Fâtır suresi, 44. ayet.
4 Enfâl suresi, 25. ayet.