İlim Rehberi

İlim & Bilgi Rehberiniz

Allah'ın Zâti ve Subuti Sıfatları

Allah'ın Zâti ve Subuti SıfatlarıAllah'ın Zâti ve Subuti Sıfatları

İnsanın bu dünyaya geliş amacı kâinatın yaratıcısı olan Allah’ı tanımak ve O’na kulluk etmektir. Bizlere Allah’ın zatını bilemeyiz ve sahip olduğumuz madde gözüyle göremeyiz. Çünkü bu gözlerimiz Allah’ı görecek sınırda değildir. Fakat bizler Allah’ın yarattığı varlıklara bakarak ve O’nun elçisi olan Peygamberimiz ve Kur’an-ı Kerim’i ile O’nu tanıyabiliriz. Allah’ı tanımak ve bilmek ise O’nun sonsuz isim ve sıfatlarını tanımakla olur. Allah’ın sıfatları Zâti ve Subûti sıfatlar olmak üzere iki çeşittir.

A- Allah'ın zati sıfatları:

Allah’ın zati sıfatları denildiği zaman isminden de anlaşıldığı gibi sadece Allah’ın zatına mahsus olan ve yarattığı diğer varlıklarda kullanılması muhal olan sıfatlardır. Bu sıfatlar şunlardır.

1) Vücud: Vücud var olmak demektir. Allah vacibul vücuttur. O’nun varlığı kendindendir. O var olmak için hiçbir varlığa muhtaç değildir. O’nun yokluğu düşünülemez.

2) Kıdem: Allah kadimdir. Yani O’nun varlığının bir başlangıcı yoktur. Allah sonradan meydana gelmiş varlıklar gibi değildir. Hiç bir şey yok iken o vardı.

3) Beka: Beka, Allah’ın varlığının sonun olması demektir. O bakidir, ölümsüzdür.
4)Vahdaniyet: Allah birdir ve tektir. O’nun eşi ve benzeri yoktur.
5)Muhalefetün Li'l-havadis: Allah sonradan yaratılan varlıklara benzemez. Tüm varlıklar Allah’ın eseridir. Allah yarattığı varlıklara benzemez.
6)Kıyam Binefsihi: Allah’ın varlığı kendindedir. O var olmak için başka varlığa ihtiyacı yoktur. Her şey o’na muhtaç fakat o hiçbir şeye muhtaç değildir.

B- Allahın subuti sıfatları:

Allah’ın subuti sıfatlarının cüz’i ve benzerleri diğer başka varlıklarda da vardır. Fakat bu sıfatlar Allah’ta sonsuz ve sınırsızdır. İnsanlar Allah’ın kendisine sınırlı olarak verdiği bu sıfatlarla Allah’ın sınırız ve sonsuz sıfatlarını anlarlar.

Allah’ın subuti sıfatları şunlarddır.
1- Hayat: Hayat sahibi olmak. Allah’u Teala haydır. Tüm canlılardaki hayatın kaynağı O’dur. Hayatın zıddı olan ölmek Allah için düşünülemez.
2- ilim: Bilmek demektir. Allah olmuş ve olacak bütün her şeyi bilir.  O’nun ilminde artma ve eksilme olmaz. O Geçmişi de geleceği de sonsuz ilmi ile bilir. Allah’ın ilmi ezelidir. İlmin zıddı olan cehl, haberdar olmamak, gaflet, unutkanlık ve sonradan bilmek Allah için düşünülemez.

3- İrade: Dilemek demektir. Allah’ın iradesine ve dilemesine hiçbir şey sınır getirilmez. O dilediğini yapmaya kadirdir. Kainatta cereyan eden olayların tamamı Allah-u teala'nın iradesiyle gerçekleşir. O'nun iradesi olmadan hiçbir şey meydana gelemez. O dilediğini yapar ve yapmaya kadirdir.
4- Kudret: Güç getirmek demektir. Allah’ın gücü her şeye yeter. Allah için acz yani bir şeyi yapamama düşünülemez. Allah’ın gücü zatidir.Hiç bir şey O’nun kudretine ağır gelmez. O bir şeyin olmasını diledi mi ona ol der ve oluverir. Allah’ın kudretine göre zor ve kolay kavramları düşünülemez. Her şey aynı ölçüde O’na kolaydır.
5- Semi': İşitmek demektir. Allah her şeyi işitendir. Allah işitmek için bizim gibi kulak ve ses gibi vasıtalara ihtiyacı yoktur. O’nun işitmesinde uzaklık yakınlık sesli ve sessiz gibi durumlara da ihtiyacı yoktur. O gizli ve açık ve kalplerden geçenlere varıncaya kadar her şeyi bilir ve işitir. O’nun bir şeyi işitmesi başka bir sesi işitmesine engel değildir.
6- Basar: Görmek demektir. Allah’ her şeyi görür. O görmek için göz, ışık gibi vasıtalara ihtiyacı yoktur. Allah’ın görmesine karanlık, küçüklük-büyüklük, uzaklık ve yakınlık gibi kavramlar engel teşkil etmez. O gece vakti siyah bir taşın üzerinde bulunan siyak bir karıncayı görür. O’nun bir şeyi görmesi başka bir şeyi görmesine engel değildir.
7- Kelâm: Allah-u Teala'nın sese ve harfe muhtaç olmaksızın konuşmasıdır. Allah-u Teala Zâtî ve Kudsî olan kelamı ile konuşur. O’nun konuşması bizim konuşmamız gibi değildir. Başta Kur’an-ı Kerim olmak üzere ilahi kitaplar Allah’ın kelamıdır.
8- Tekvîn: yaratmak demektir. Allah-u Teâla'nın istediğini, dilediği şekilde yaratmasıdır. O’nun yaratması hem yoktan var etmesi hem de var olanlardan terkip etmesi şeklindedir. O benzersiz şekilde yaratandır.

Yüksel UÇAR

İlim Rehberi